Bumerang: Kina i Rusija ruše američki dolar

Ako bismo identifikovali ono što hrani američki imperijalizam i njihovu težnju za globalnom hegemonijom, istakla bi se uloga američkog dolara. Zbog toga je neophodno istražiti dubinu efekta dolara na svketsku ekonomiju, kako bi se shvatio posljedični geopolitički razvoj koji se desio tokom posljednjih nekoliko decenija. Razlog zbog kog dolar igra tako važnu ulogu u svjetskoj ekonomiji je zbog sljedeća tri glavna faktora: petrodolara, dolara kao svjetske rezervne valute i Niksonove odluke 1971. godine da se dolar više ne pretvara u zlato. Većina problema ostatku svijeta je počela od kombinacije ova tri faktora.

Dolar igra tako važnu ulogu u svjetskoj ekonomiji zbog sljedeća tri glavna faktora: petrodolara, dolara kao svjetske rezervne valute i Niksonove odluke da se dolar više ne pretvara u zlato

Najveća geoekonomska promjena u posljednjih pedeset godina je vjerovatno sprovedena 1973. godine sa sporazumom između OPEC-a, Saudijske Arabije i SAD-a da prodaju naftu isključivo u dolarima. Konkretno, Nikson je uredio sa sudijskim kraljem Faisalom da Saudijci prihvataju samo dolare u plaćanju za naftu i srodne investicije, odlažući milijarde dolara viška u američke obveznice i druge finansijske resurse koji se zasnivaju na dolarima. U zamjenu, Saudijska Arabija i druge zemlje OPEC-a su dobile američku vojnu zaštitu. Drugi faktor, možda čak i onaj koji je imao veće posljedice na globalnu ekonomiju, je to što je dolar postao svjetska rezervna valuta i što zadržava dominantnu ulogu u korpi međunarodnih deviznih rezervi MMF-a od 1981. godine.

Problemi za SAD su počeli krajem 1990-ih godina, u vrijeme ekspanzije američkog carstva nakon raspada Sovjetskog Saveza. Geopolitički cilj je bio sticanje globalne hegemonije. Ključni element za postizanje globalne hegemonije se sastojao od zaustavljanja Kine, Rusije i Irana u stvaranju evroazijske oblasti integracije. Sa Putinom, Rusija je skoro odmah počela de-dolarizaciju, vraćajući strane dugove u dolarima, pokušavajući da olabavi ovaj ekonomski pritisak. Rusija je danas jedna od zemalja na svijetu sa najmanjim javnim i privatnim dugom denominovanim u dolarima, a najnoviji primjer je nedavna zabrana upotrebe američkih dolara u ruskim morskim lukama. Odlučujući faktor koji je promjenio percepciju zemalja poput Kine i Rusije je bila finansijska kriza 2008. godine, kao i rast američke agresije još od događaja u Jugoslaviji 1999. godine.

Do prije nekoliko decenija, svaka ideja o odvajanju od petrodolara je smatrana direktnom prijetnjom američkoj globalnoj hegemoniji, zahtjevajući vojni odgovor

Mnoge zemlje SAD vide kao veliku ratnu aparaturu koja se muči da dobije ono što želi, muči se po pitanju postizanja koherentnih zajedničkih ciljeva, a čak im i nedostaje sposobnost da kontrolišu zemlje poput Iraka i Avganistana uprkos svojoj ogromnoj vojnoj nadmoćnosti. Do prije nekoliko decenija, svaka ideja o odvajanju od petrodolara je smatrana direktnom prijetnjom američkoj globalnoj hegemoniji, zahtjevajući vojni odgovor. 2017.godine, s obzirom na smanjenje američkog kredibiliteta kao posljedice pokretanja ratova protiv manjih zemalja (izostavljajući zemlje poput Rusije, Kine i Irana koji imaju vojne kapacitete sa kakvima se SAD nisu ozbiljno suočile više od sedamdeset godina), generalno povlačenje iz Sistema zasnovanog na dolarima se odvija u mnogim zemljama.

Posljednjih godina je mnogim narodima koji se suprotstavljaju Vašingtonu postalo jasno da je jedini način da adekvatno spriječe posljedice od propadanja američkog carstva taj da postepeno odbace dolar.

De-dolarizacija je za Peking, Moskvu i Teheran postala strateški prioritet. Bez uobičajene američke vojne moći da ojača i nametne upotrebu američkog dolara, Kina, Rusija i Iran su utrli put za važne promjene u globalnoom poretku.

SAD su sebe upucale u nogu time što su ubrzale ovaj proces uklanjanjem Irana iz SWIFT sistema (otvarajući put za kinesku alternativu, poznatu kao CIPS) i nametanjem sankcija zemljama poput Rusije, Irana i Venecuele. Ovo je takođe ubrzalo rudarstvo Kine i Rusije i sticanje fizičkog zlata, što je u direktnoj suprotnosti sa situacijom u SAD, sa glasinama o tome da Federalne rezerve više ne posjeduju zlato. Nije nikakva tajna da Peking i Moskva ciljaju na valutu koja ima potporu zlata, ukoliko i kada dolar propadne.

Rijad je obavezan da posluša SAD, saveznika koji ne brine o njihovoj sudbini u regionu

Peking je počeo da vrši snažan pritisak na Rijad da počne da prihvata plaćanje za naftu u juanu umjesto u dolarima, kao i druge zemlje, poput Ruske Federacije. Za Rijad je to skoro egzistencijalno pitanje. Rijad je u delikatnoj situaciji, posvećen zadržavanju američkog dolara vezanog za naftu, iako je njegov glavni saveznik, SAD, na Bliskom istoku sproveo kontradiktornu strategiju, po sporazumu JCPOA.

Kina je najveći kupac Rijada; a uzimajući u obzir sporazume sa Nigerijom i Rusijom, Peking može bezbjedno da prestane da kupuje naftu od Saudijske Arabije ukoliko Rijad nastavi da insistira na primanju uplata samo u dolarima

Rijad je obavezan da posluša SAD, saveznika koji ne brine o njihovoj sudbini u regionu i čak se takmiči na tržištu nafte. Da bi stvari bile gore za Vašington, Kina je najveći kupac Rijada; a uzimajući u obzir sporazume sa Nigerijom i Rusijom, Peking može bezbjedno da prestane da kupuje naftu od Saudijske Arabije ukoliko Rijad nastavi da insistira na primanju uplata samo u dolarima. Ovo bi veoma naštetilo petrodolaru, sistemu koji najviše šteti Kini i Rusiji.

Za Kinu, Iran i Rusiju, kao i druge zemlje, de-dolarizacija je postala najvažnije pitanje. Broj zemalja koje počinju da uviđaju koristi decentralizovanog sistema, suprotno sistemu američkog dolara, se povećava. Peking će kupovati gas i naftu iz Rusije plaćajući u juanu, a Moskva će odmah moći juan da pretvori u zlato, zahvaljujći Shanghai International Energy Exchange. Ovaj mehanizam gas-juan-zlato signalizuje revolucionarne ekonomske promjene kroz progresivno napuštanje dolara u trgovini.